باشترین رامانا بو پارتان هاتیە دان ئەڤەیە کو ( حیزب کومەکا مروڤانە لدور ئارمانجەکا سیاسى یا هەڤپشک بریکا ئالیەتەکا ریکخستنا هەڤپشک دور هەڤ کوم ڤەبوینە و بو بنجەه کرنا ،وان ئارمانجێن سیاسى خەباتى دکەن) گومان تێدا نینە کو ئەڤ رامانە پرانى یا حیزبین جیهانێ ڤەدگریت . بتنێ پارتى دیموکراتى کوردستان حەتا ئاستەکێ زور بەرفرەه تر ژ ڤێ رامانێ دیار دکەت . چونکە پارتى جودا ژ کومەکا مروڤێن هەڤ ئارمانج د سیستەمەکێ ریکخستنێ یا هەڤپشک دا . پروژەکێ نەتەوى و جڤاکیێ گەلى َ کوردە د سەدێ بیستى و سەدێ بیست و ئیکى دا .
پارتى گەلەک بەرفرەه ترە ژ ئەندامێن ریکخستیێن خو و د پرانى یا دیروکا خودا پرانى یا گەلێ کورد پارتى بویە و نها ژى پشکا هەرە مەزنا گەلێ کورد ب ئاوایەک ژ ئاوایان پەیوەستن ب پارتى ڤە . و ئەڤ چەندە ژى ژ سنورى کوردستانا باشور وێڤەتر چویە و مینا پروژەک نەتەوى ل هەر چوار پارچێن کوردستانێ رى َنیشان دەر و ریبەرا بزاڤا نەتەوى و رزگارى خازانەیا گەلى کوردە . سەروکێ پارتى ژى مەزنترە ژ سەروکى حیزبى بتنى َ.
بەلکو دوهى سەروکێ پارتى ب سەروکى بزاڤا رزگارى خازا گەلى کورد و ئیرو ژى سەروکى پارتى ژبلى ناز ناڤێ سەروکێ کوردستانێ ، هەمان ناز ناڤێ سەروکى بزاڤا رزگارى خازا گەلى َکورد هەیە
پارتى دیروکا چوویى یا نەتەوا کورد و بەرنامێ ئیرویى رزگارى یا کوردستان و گەلى کورد وئومیدا پاشەروژا گەل و وەلاتێ کوردانە پارتى دیموکراتى کوردستان . هەر ژ دامەزراندنا خو ( کو گەڤنترین پارتا سیاسى یا روژهەلاتى یە ب ڤێ هیز و شیانا خو مابیت) سێ ئارمانجێن هەرە پیروز هەلگرتینە و ژبونا وان خەباتێ دکەت . کو هەبونا ڤان ئارمانجان ژى هوکارا هەرە سەرەکى یا مەزنى و مان و پیشرەواتى یا پارتینە . کو ئەوژى ئەڤەنە //
1- رزگارى یا نەتەوى //
پارتى لسەر بنەمایەک نەتەوى هاتیە دامەزراندن . و باوەرى ب هەبونا نەتەوا خو و وەلاتێ تایبەتمەندێ خو و مافێ بریارا چارەنڤیسێ بو گەلى خو هەیە . (کاودانیت پارتى تیدا ژدایک بویى کاودانەک نەتەوى بویە کو کومارا کوردستانێ هاتبوو راگەهاندن و سەروکى پارتى ژى مەزنترین زیرەڤانێ ڤى َکومارى بویە .وچەندین شورەشین نەتەوى ل هەر چوار پارچێن کوردستانى هلکربون ) لەوما رزگارى یا نەتەوى د ئیستراتژى یا پارتى دا دو لایەنا ڤەدگریت 1- رزگارى یا وەلاتى ( کوردستان وەلاتى کوردانە و ئیک پارچەیە و هاتیە داگیر کرن و پارچە پارچە کرن و دڤێت ژ بن دەستیى دەرکەڤیت . ئانکو دەولەتا نەتەوى ژ مافێن کوردانە و پارتى ژ بو چێکرنا کومارا کوردستانى خەباتى دکەت ) 2- رزگارى یا تاکێ کورد و گەلى کورد ( ژ ئەنجامێ داگیر کاریى .
ستەما نەتەوایەتى ب توندى دەرحەقى گەلى کورد ژ لاى داگیرکەران ڤە هاتیە مەشاندن و سیاسەتا ( تەعریب و تەتریک و تەفریس) دژى کوردان هاتیە پەیرەو کرن وپیکولا بوهژاندنا کوردان دناڤ کەلتورى نەتەوین سەردەست دا هاتیە کرن . لەوما رزگار کرنا تاکێ کورد ژ ڤان پیلانان ژ ئارمانجێن پارتى یە )
2- دیموکراسییەت//
پرانى یا جاران خەباتا نەتەوى مروڤان بەرەڤ شوڤینیەتا نەتەوى دبەت . کو ئەڤەژى دراستى یا خودا بەرەڤ هەلدیر چونا خەباتا نەتەویە و زور جاران ستەم لێ کرى دهێتە گوهارتن بو ستەمکارى (هەر وەک پرانىیا داگیرکەرین کوردستانى توشى ڤێ دیاردێ بوین) . لەوما پارتى باوەرى ب شوڤینیەتا نەتەوى نینە و ب دریژىیا خەباتا خو هوشیار بویە ئەندامێن وێ و گەلى کورد نەکەڤیتە گێژەڤانکا شوڤینیەتێ دا .
باشترین زیرەڤان ژى دیموکراتیەت بویە . لەوما پارتى دیموکراتیەت کریە (رێباز و شیواز و ئارمانجا) مەشاندنا خەباتا خویا نەتەوایەتى . پەیرەو کرنا بنەمایێن دیموکراتیەتى د رەفتارێن ناڤخویى حیزبى و د شیوازى وەرگرتنا دەسەلاتى و جیگورکى یا سەرکردان و رەفتارى دگەل هاوەلاتیان . ناڤەروکا کار و خەباتا پارتى بویە . چیکرنا حکومەتەکا دیموکراتى و وەلاتەکێ ئاڤا لسەر بنەمایێن دیموکراتیەتى ب هەمى پرەنسیپێن خوڤە ژ ئارمانجێن پارتى یە و ب پراکتیک ژى دمیژوویا خو دا پەیرەو کریە . حەتا د خەباتا خویا چەکدارى داژى ژ پرەنسیپین مافى مروڤى و یاسایێن شەرڤانیى لانەدایە و خودان دیروکەکا پاکژا خەباتێ یە .
3- جڤاکێ مەدەنى//
پارتى باوەرى هەیە کو گەلى کورد ژ ئەنجامى داگیر کاریى ژ پێشکەفتنا جڤاکى پاش ڤە مایە و ب دەهان قەید و بەندین جڤاکى دەست پیێن گەلى کورد بو پێشکەفتنى گریداینە . ئەوژى قەیدین ( عەشیرەت گەرى و ناوچەگەراتى و دیانەتا بەرتەنگ و کویلە کرنا نیڤەکا جڤاکى و ......هتد)
ن . هەر وەسان بو تیگەهشتنەکا راست و دروست ژ خەباتا نەتەوایەتى و دەرکەفتن ژ کەڤلوژانکێ عەشرەتى و ناوچەگەرایى و چون بەرەڤ (نەتەوەى) و فەهم کرنا دەولەتا نەتەوى و رێگرتن ژ شوڤینیەتا نەتەوى . جڤاکەک سیڤیل و مودیرن زەمینەیە و دڤێت گەلى کورد قوناغێن عەشیرەتگەرى و تێگەهشتنەکا بەرتەنگ یا دینى ببریت . دڤێت ئافرەتا کورد رزگار ببیت ژ بن دەستى و مروڤ بونا پلە دوو . لەوما چێکرنا جڤاکەک مەدەنى ژ ئارمانجێن ناڤخویێن پارتى یە و بجه هاتنا وێ ب ئێک ژ ستوینن سەرەکیێن خەباتا خو دانایە و هەر زوى دگەل دامەزراندنا پارتى دا ریکخراوێن جڤاکێ مەدەنى مینا (لاوان – قوتابیان – ئافرەتان) و کومەلین پیشەیى مینا ( ماموستایان – زانایێن ئولى --.....هتد) دامەزرانیدنە .
********************************************
هەر ژ سالا 1946 تا نوکە پارتى بەردەوامە لسەر خەباتى بو ڤان ئارمانجان و ئەڤەژى نیهینى یا مەزنتر بونا پارتى یە ژ بتنێ حیزبەکا سیاسى و بەرفرەهتر بونا وێ یە ژ سنورى پارچەیەکا کوردستانا داگیر کرى بتنى َ. ئەڤ هەر سێ ئارمانجەنە گەلى کوردستانى د خوشى و نەخوشیان ل پشت ئالاى پارتى ب گیان فیدایى هیلاینە . و هەر دەم حیزبا پیشرەوا کوردیایەتى بویە لەوما چ دوهى و چ ئیرو بتنى َپارتى بویە کو بویە ئارمانجا دوژمنان . ، و ب هەمى رێکەکى َهەول دایە پارتى بشکێنن یان لاواز بکەن ، نەخاسمە دوژمن باش دزانن کو هێزا سەرەکى یا پارتى د رەمز و سیمبولێن ویێن مەزن دایە کو ئەو ژى سەروک و دامەزرینەرێن وینە ، چونکە هەم بارزانیى باب و هەم ژى سەروک مەسعود بارزانى ، هێمایى کوردایەتى یا پارتى ل سەر ئاستى هەر چوار پارچانن ،
و ئەڤ رەمزەنە کو رامانەکا کوردایەتى لسەر ئاستى جیهانى ددنە پارتى و حەتا نەتەوا کورد بگشتى ژى . لەوما دوهى ب هەمى ریکین هوڤانە هەولا شکاندنا ڤان رەمزان کریە ، لى سەرى َتیرا وان ب کەڤران کەفتیە ، ئیرو ب ریکا هندەک کورە جاش و قەلەم فروشان کو نازناڤێن میژوو نڤیس یان روژنامەڤان کرینە بەرخو ، پیلانا تێکدانا دیروکا پر سەروەرى یا ڤى سەرکردى مەزن کرینە ئارمانجێن خو ، و ب پارەکێ مەزن هندەک گوڤارین گوماناوى وەک (لڤین) کرینە کو دوهى د بەرەیا ئیسلاما سیاسى دابون و ژ ناڤ جەرگى َپەروەدەیا ( ێناعە الحیاە) وان دەرکەفتینە و ئیرو د بەرەیا بزاڤا ئاژاوەگێرا کوردستانى دا خو دبینیت . و هندەک بابەتێن ژەهراوى ب فیتا دەزگەهێن ئیستخباراتێین دەولەتێن جیران لسەر دیروکا بارزانى و پیشەوا قازى موحەمەد بەلاڤ کرینە ، کو ئەڤ بابەتە ژى ژ زار دەڤى َکەسانێن مینا ( عیرفان قانعى فەرد و عیسى پەژمان ) بەلاڤ بوینە کو یى َئیکى کورى سەروکى َجاشێن ( مەریوان ) و یى َدویى ژى سەروکى دەزگەها ( ساواک) ئیرانى ل کوردستانێ بویە ل دەمى َشاهى ، هەلبەت یا خویایە کو هندى دوژمن هەولا تیک دانا کەسایەتى یا بارزانى بکەن پتر دى لجەم گەلى َکورد مەزنتر لى َهێت ،
لى َدڤێت حیکمەتا ڤى هیرەشا مەزن بو سەر بارزانى بزانین ، کو ئەو ژى مەزناهى یا ڤى سەرکردە و کاریگەرى یا مەزنا رێبازا وى یە لسەر ئەڤرو و پاشەروژا گەلى َکورد ، رێبازا بارزانى نەمرە کو پروژى َراستەقینەیى نەتەوا کورد هەلگرتیە و بەرسینگى پیلانین دوژمنان راوەستیایە ، پارتى دیموکراتى کوردستانە کو هەلگرا رێبازا بارزانیى نەمرە و بنەمایێن سەرەکیێن ڤى رَێبازى پەیرەو دکەت ، لەوما ژى ئەڤ سەروکە و ئەڤ پارتە کەفتیە بەر تێررا دوژمنان و ب هەمى ئاوایەکى دژایەتى یا وى َدکەن ، و ئەڤە پیلانێن بتنێ نابن و دڤێت بەردەوام چاڤەریى ڤان جورە پیلان و هێرەشان بین ، و بارزانى و پارتى ژى زور ژ ڤان جورە هێرەشان مەزنترن ،
